Su Sisi (Water Mist) Söndürme Sistemleri, suyu çok yüksek basınçla, özel nozullar vasıtasıyla mikro su damlacıkları haline getirilerek pülverize edilmesiyle su sisi oluşturmaktadır. Korunan mahale gönderilen su sisi, kullanılan su miktarının daha çok yüzey alanına sahip olmasını sağlamaktadır. Böylelikle su sisi sistemleri kullanılan hacimlerde su üç boyutlu olarak tüm yüzeylere ve alanlara işleyerek yangın üçgenini durdurmaktadır. Su sisi, yangının oluşturduğu ısı enerjisini emerek buharlaşır (suyun özgül ısısı 4,18 kJ/kg – buharlaşma entalpisi 2442 kJ/kg) ve ortam ısısını düşürür. Yaklaşık 900°C’den 50°C’ye kadar soğutma etkisi sağlayarak yangının kontrol altına alınmasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca, Su sisi tanecikleri sıvı fazından gaz fazına geçerken yaklaşık 1700 kat hacimsel olarak genleşerek ışınımı azaltarak ısı radyasyonunu azaltır ve yangının merkezinde yer alan hava içerisindeki oksijeni oranını %21’den %17’ye düşürmektedir. Burada bir nevi inert gazların boğma etkisi görülmektedir. Dünyanın birçok yerinde güvenle kullanılan, su sisi sistemleri alevlerin üzerine adeta bir sis şeklinde çökerek yangını kontrol altına almaktadır.
Su Sisi (Water Mist) Söndürme Sistemleri, A, B ve F Sınıf Yangınlarına karşı hızlı ve etkindir. Soğutma etkisi ile yeniden alevlenmeyi önlemekte ve dumanı belli oranda absorbe etmektedir. Yangın sırasında ve sonrasında oluşan toksik gazların suda çözünerek zararsız hale gelmesini sağlamaktadır. Ayrıca, saf su kullanılması durumunda, elektriksel iletkenliği yoktur. Ozon tabakasına zarar vermez ve global ısınmaya etkisi yoktur. İnsana ve çevreye zararı olmayıp, su çok hızlı sis haline geçtiği için bulunduğu önemli ve hassas makine ve ekipmanın bulunduğu mahallerde, söndürme sonrasında sadece nemli bir ortam bırakarak, çok az hasara sebep olmakta ve optimum koruma sağlamaktadır.
Geleneksel sulu sprinkler (yağmurlama) sistemlerine göre, daha yüksek basınçlı suyun, daha küçük çaplı orifisli nozullardan geçirilmesiyle, daha küçük çaplı damlacıklardan oluşan su sisi elde edilmektedir. Su basıncı arttıkça ve orifis çapı küçüldükçe spreyi oluşturan damlacıkların çapı azalmaktadır. Damlacık çapı 5 kat azaltıldığında, damlacık sayısı 125 kat ve yüzey alanı 25 kat artırılmış olmaktadır. Yüzey alanı artırıldığı için soğutma ve boğma etkisi artmakta, standart yağmurlama sistemine göre kullanılan söndürme suyu miktarının %10 ile %20’si kadar suya ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, sprinkler sistemlerindeki gibi büyük boru çaplarına ihtiyaç yoktur.
Günümüzde yaygın olarak kullanılan su sisi sistemleri ilk olarak 1940’larda bazı özel uygulamalar için kullanılmıştır. 1950’li yıllarda gemilerde kullanımı sıklaşmış, asıl ilgi 1990’lı yıllarda başlamıştır. 1994 yılından itibaren geçerli olan Montreal Protokolü çerçevesince ozon tabakasına zarar vermesi ve atmosferi ısıtma kapasitesinin yüksek olması nedeniyle üretimi durdurulan ve yeni sistemlerde kullanılması yasaklanan Halon 1301 gazına alternatif olması ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO – International Maritime Organization) tarafından getirilen denizde can güvenliği kriterleri ile bazı mahallerde gazlı söndürmenin, bazı mahallerde ise geleneksel sulu sprinkler (yağmurlama) sistemlerinin yerini alması ön görülen bir sistemdir.
HFC-227 ea, FK 5-1-12 veya İnert gazlı söndürme sistemleri gibi sızdırmazlığın sağlanamayacağı mahaller için, su sisi (water mist) sistemi uygulaması öne çıkmaktadır. Karbondioksit (CO2) gazlı söndürme sistemlerine göre soğutma etkisinin daha fazla olması ve toksik madde içermemesi ile tercih sebebidir. İnert gazlı söndürme sistemleri gibi çok büyük ya da geniş alanlar yerine her mahale uygun çözümler sunabilmektedir. Köpüklü söndürme sistemlerine göre daha hızlı boşaltma yapmakta ve göre daha çevreci olmasıyla öne çıkmaktadır.
NFPA 750 (Standard on Water Mist Fire Protection Systems) ve EN/TS 14972 (Fixed Firefighting Systems – Watermist Systems) standartlarıda tanımlandığı şekilde tasarlanan Su Sisi (Water Mist) söndürme sistemleri; korunan mahal hacmin bütününe göre (total flooding) tasarım yapılabildiği gibi, bölgesel söndürme (local application) sistemi olarak da tasarlanabilir. Bu sistemlerin uygulamaları yapılmadan önce dikkat edilmesi gereken tasarım hususları vardır. Bunlar; tehlike sınıfını belirlenmesi sonrası boru çapları, nozul seçimi, gerekli debi miktarı, boşalma süresi, gerekli su kaynağı ihtiyacı ve pompa kapasitesi gibi mühendislik hesaplarının doğru bir şekilde, mahale kurulacak sistemin uygunluğu, sistem tasarımı ve hidrolik hesaplarının yapılması gerekmektedir. Sistemin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde çalışabilmesi için bu hesapların uzman kişiler tarafından yapılması ve sahada deneyimli personeller tarafından uygulanması gerekmektedir.
Sistemin Çeşitleri
Su Sisi (Water Mist) Söndürme Sistemleri, basınç değeri göz önüne alındığında;
Amerikan Sınıflandırmasına göre 3 kategoride incelenir;
Avrupa sınıflandırmasına göre;
Düşük Basınçlı Su Sisi (Water Mist) Sistemleri
Düşük basınçlı sistemler; genellikle pompa (elektrikli veya dizel) vasıtası ile sağlanan, su deposu ihtiyacı olan geleneksel sulu sprinkler (yağmurlama) sistemlerine benzer şekilde tasarımları yapılan sistemlerdir. Çalışma basıncı 3 ile 12 bar arasında olup, sistem bekleme basıncı 3 ile 12 bar arasındadır. Tanecik çapı boyutu 200 – 350 µm’dir. Yüksek basınçlı su sisi sistemlerine nazaran daha düşük tehlikeli yerlerde kullanılmaktadır. Sistemler, ıslak borulu, kuru borulu, deluge ve pre-action olarak dizayn edilebilmektedir.
Yüksek Basınçlı Su Sisi (Water Mist) Sistemleri
Yüksek basınçlı su sisi sistemleri ise pompa ile ya da yüksek basınçlı silindirlerle ihtiyaç duyulan basınca ve debiye sahip olan sistemlerdir. Çalışma basıncı 60 ile 200 bar arasında olup, sistem bekleme basıncı 5 ile 20 bar arasındadır. Tanecik çapı boyutu 50 – 200 µm’dir.
Çalışma prensibine göre Su Sisi (Water Mist) Söndürme Sistemleri;
Silindir Gruplu Su Sisi (Water Mist) Sistemleri
Temelde tek ajanlı ve çift ajanlı olmak üzere iki grupta incelenebilmektedir. Genel uygulamada çift ajanlı sistemler daha yaygın kullanılmaktadır. Bu sistemde, pilot silindirler içerisinde 200 bar basınçlı olarak depolanan azot gazı aracılığı ile içerisinde basınçsız saf su bulunan silindirler bulunmaktadır. Sistemin devreye girmesi ile pilot silindirlerdeki azot, saf suyu basınçlandırarak, söndürme yapılacak mahaldeki borulama sistemi aracılığı ile nozullar üzerinden istenilen tanecik çapında homojen su sisi oluşturulmaktadır.
Pompalı Su Sisi (Water Mist) Sistemleri
25–800 lt/dak debi ve 120 bar işletme basıncına sahip pompalar (elektrikli veya dizel) kullanılarak üretilen basınçlı su, sistem tipine göre kapalı ve/veya açık tip nozullar aracılığı ile sise dönüştürülmektedir.
Su Sisi (Water Mist) Yangın Kabinetleri
Yüksek basınçlı yarı sert hortum ve nozullar aracılığı ile 100 bar basınçta çalışan sistem 6-25 Lt/dak debide istenilen süre boyunca ilgili alandaki yangını su sisi ile kontrol altına almakadır.
Sistemin Avantajları
Sistemin Uygulama Alanları
Su Sisi (Water Mist) Gazlı Söndürme Sistemlerinin 6 aylık periyodlar ile mutlaka bakımlarının yaptırılması gerekmektedir. Yangının söndürülmesi ve acil durumlarda sistemlerin sağlıklı olarak manuel ve/veya otomatik bir şekilde çalışabilmesi için, kurum ve kuruluşların su sisi söndürme sistemlerinin bakımlarını yaptırmaları öncelikle insanların korunması ve sistemin koruması açısından zorunludur.
Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, profesyonel ekibimizle tesislerinizdeki yangın riski yüksek mahallerin yangından korunma ve söndürme işlevini yerine getiren Su Sisi (Water Mist) Söndürme Sistemlerinin projelendirilmesini, malzeme teminini, montajını, devreye almasını ve bakım faaliyetlerini uluslararası normlara bağlı kalarak uygulayıp, siz değerli iş ortaklarımızın yangından korunmasına yardımcı olmaktayız. Hizmetlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak veya projeniz için bize ulaşmak için lütfen iletişim bilgilerimizi kullanın. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.
“Değer Katan Teknolojiler”
2025 Copyright © Ontek Grup Tüm Hakları Saklıdır.