FM 200 (HFC-227 ea), Novec 1230 (FK-5-1-12), İnert Gazlı (IG-01, IG-55, IG-100, IG-541), CO2 Gazlı Söndürme Sistemleri ile korumanın gerçekleştirildiği mahallerde, yangın söndürme paneli kendisine tanımlanmış̧ yangın senaryosuna göre gazlı söndürme sistemini otomatik çalıştırması sonucu veya sistemin manuel olarak aktive edilmesi sonucu; söndürücü gaz mahale boşalmaktadır. Söndürücü gaz mahale boşaldıktan sonra tekrar tutuşma – alevlenmeye karşı tedbir amacıyla, mahalde yetkili mercilerin aksini belirtmediği sürece minimum 10 dakika kalması uluslararası standartlar tarafından istenmektedir. 10 dakika sonrasında ortam içinde bulunan söndürücü gazın minimum tasarım konsantrasyonun %85‘inden daha düşük olmaması gerekmektedir. (NFPA 2001 Annex C).
EN 15004 (European Standard, Fixed Fire Fighting Systems – Gas Extinguishing Systems) ve NFPA 2001 (Standard on Clean Agent Fire Extinguishing Systems, National Fire Protection Association) standartları ile test süresi ve sızdırmazlık şartları belirlenmiştir. NFPA 2001 Annex C ve EN 15004 Annex E’de Gazlı Söndürme Sistemleri ile korunan mahal için sızdırmazlık testi hava geçirmezliğini ispatlayan Oda Sızdırmazlık testinin gerekli ve zorunlu olduğu belirtilmektedir. Gazlı söndürme sistemleri için EN 15004 standardı Avrupa Birliğinde ve ülkemizde zorunludur. NFPA 2001 ise ABD ve bazı farklı ülkelerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Temiz gazlar için NFPA 2001 Annex C Part 5.6. ve ISO 14520 Annex E Part 7.9. tarafından belirlenen, gazın ortama boşaltıldıktan sonra oda içerisinde minimum kalma süresi 10 dakikadır.
Söndürücü gazın mahalde kalma süresi, dahili hava iklimlendirme sisteminin boşalma anındaki çalışıp çalışmayacağı ile orantılı olarak değişmektedir. Yangın anında klimalar ve damperlerin kapanması gerekmektedir. Eğer gazın boşalması sırasında havalandırma sistemi kapatılacaksa, 10 dakika sonrasında mahal içinde bulunan gazın seviyesinin minimum oda yüksekliğinin %75’inden daha aşağıda olmaması gerekmektedir. Bu seviye ortam içindeki en yüksek cihazın, en üst kot seviyesi olarak, karar vermeye yetkin kişi veya kurumlarca değerlendirilerek belirlenmektedir. Eğer havalandırmalar boşalma sırasında ve sonrasında da çalışmaya devam edecekse, 10 dakika sonrasında mahal içinde bulunan gazın konsantrasyon değerinin, minimum söndürme konsantrasyonu değerinin altında olmaması gerekmektedir.
Söndürme sisteminin koruduğu mahalin sahip olduğu sızdırmazlık (sıkılık) durumunun ve buna bağlı olarak söndürücü gazın bu mahal içerisinde tutulma süresinin, masraflı ve zaman alan gerçek gaz boşaltım (deşarj) testleri yapılmaksızın belirlenmesi adına “Oda Sızdırmazlık Testi (Room Integrity Test) diğer adıyla Kapı Fan Testi̇ (Door Fan Test)” yapılmaktadır. Doğru sonuçlar, tasarlanan sistemin amaçlarına uygun olarak çalışmaya hazır olduğunu onaylamamızı sağlamaktadır. Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testleri, mahal içerisindeki kaçakları cm² veya m² bazında belirlemek ve verilen tehlike yüksekliğinde gazın oda içerisinde tutulma süresini belirlemek için yapılan simüle testlerdir.
Teste başlanmadan önce oda içerisindeki kapılar ve damperler gibi tüm hava girişleri kapatılmaktadır. Havalandırma ve fanla çalışan diğer elektronik eşyalar kapalı duruma getirilmektedir. Özel olarak kalibre edilmiş fan ve iki kanallı diferansiyel basınç̧ göstergesi (dijital manometre), kapı paneli ile birlikte geçici olarak kapıya monta edilmektedir. Test edilecek mahalin girişine kapı paneli ile birlikte özel olarak kalibre edilmiş fan geçici olarak kapıya monta edilmektedir. Fan, hava sızdırmazlığını ölçmek amacıyla mahal pozitif basınçlandırılmaktadır. Fan hızı, gazlı söndürme sisteminin boşalımı sırasında uygulanan basınca eşdeğer akış basıncını elde edecek şekilde ayarlanmaktadır. Ardından fan, mahaldeki havayı çekmek için kapıya ters çevrilerek yerleştirilerek ve mahalin basıncı düşürülerek negatif basınçlandırılmaktadır. Bu işlemler sırasında fan içinden geçen hava akışı ve basınç, dijital manometre yardımı ile ölçülmektedir. Elde edilen değerler, mahal için eşdeğer kaçak alanını (ELA) hesaplamak için tasarlanmış özel bir ölçüm yazılımı olan bilgisayar programına girilerek analiz edilmektedir. Program, odanın söndürücü gazı kaç dakika boyunca istenilen konsantrasyon değerinde tutabileceği ile ilgili sonuçları içeren bir rapor vermektedir.
Gazlı söndürme sistemleri ile korunan ve korunacak hacimlerin kapatılamayan ve gözle görülemeyen açıklık miktarı hesaplandıktan sonra, yeterli konsantrasyonuna sahip ve gazın hacimde 10 dakika kalma süresi sağlanmış ise oda sızdırmazlık testinden geçmiş kabul edilmektedir.
Testten geçemeyen mahallerde, odanın sızdırmazlığının iyileştirilmesi gerekmektedir. Genellikle kablo ve kablo tavalarının duvar, taban ve tavan geçişlerinde, kapı pervazlarının altındaki inşai boşluklar, cam açıklıkları, sızdırmaz kapı kullanılmaması, kablo kanallarının düzgün montajının yapılmaması, havalandırma kanallarının ve damperlerin contalı ve tam sızdırmaz olmaması karşılaştığımız sorunların başında gelmektedir. Yangını söndürmek için kullanılan ajandaki gaz halindeki kimyasal maddelerin çoğunun havadan daha ağır olduğu göz önüne alınmalıdır. Söndürücü gaz yerden yükselerek mahali doldurmaya başlayacağı için alçak seviyeli kaçak alanlarından çok hızlı sızmaya başlayacaktır. Bu yüzden, damper, havalandırma kanalı ve kablo tavaları gibi sızıntıya neden olabilecek ürünlerin mahalin tavanına yakın olması sızıntı güvenliği açısından daha faydalı sonuçlar vermektedir. Oda sızdırmazlık testi sonrasında gerekli asgari şartları sağlamayan mahallerde yer alan açıklıklar duman test ekipmanları ile tespit edilmektedir. Tespit edilen açıklıklar yangına dayanıklı uygun tipteki pasif yangın durdurucu malzemeler ile kapatılmalıdır. Gazlı söndürme sistemlerinin verimli çalışabilmesi için test tekrar edilmekte ve raporlandırılmaktadır.
Door fan – oda sızdırmazlık test raporunda; test tarihi, testin kime ve hangi hacme yapıldığı, test esnasında eşlik eden kullanıcı temsilcisinin adı soyadı, korunacak oda hacim ölçüleri, test cihazının marka, model ve seri numarası, ortamda ölçülen hava karakteristikleri, fan basınçlandırması ve hava akış ölçümleri, söndürücü gazın cinsi, söndürücü gazın tasarım konsantrasyonu, gazın odada minimum konsantrasyonda kalma süresi, tepe basıncı ve sızdırmazlık testinden geçtiği veya kaldığı bilgileri raporda yer almaktadır.
Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testlerinin genellikle yapıldığı alanlar;
Tüm gazlı söndürme sistemi kurulu olan mahallerde Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testinin kurulumunun hemen ardından sistemler devreye alınmadan önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. TS EN 15004-1 (eski ISO 14520) Standardı, gazlı söndürme sistemi ile korunan hacimler için mahalin mahfaza bütünlüğünün kontrolü için testin, her 12 ayda en az bir kez yapılmasını şart koşmaktadır. Ayrıca mahalde yapılabilecek herhangi bir değişikliğin ve sızdırmazlığı bozacak işlemler sonrasında da testin tekrarlanması gerektiğini belirtmektedir.
Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, kalibrasyonlu Retrotec marka ekipmanlarımız ve profesyonel ekibimizle, tesislerinizde bulunan gazlı söndürme mahallerinin Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testlerini ulusal ve uluslararası normlara göre gerçekleştirerek siz değerli iş ortaklarımızın yangından korunduğuna emin olmasına yardımcı olmaktayız. Hizmetlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak veya projeniz için bize ulaşmak için lütfen iletişim bilgilerimizi kullanın. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız
“Değer Katan Teknolojiler”
2025 Copyright © Ontek Grup Tüm Hakları Saklıdır.