İnert gazlar, atmosferde soluduğumuz havada hali hazırda bulunan Argon, Azot ve Karbondioksit gazlarının; tek başına veya belli oranlarda karışımı yapılarak silindirlere basınçlandırılması ile hazır hale getirilen gazlardır. Dolayısıyla ozon tabakasını inceltici herhangi bir etkisi yoktur. Kimyasal gaz grubunda da yer almadıkları için atmosferde bir geri dönüşüm süresi, sera etkisi ve ozon tabakasına zararı yoktur. Renksiz, kokusuz ve elektriksel iletkenliği bulunmayan bir temiz gazlı yangın söndürücü ajanıdır. UL, FM, LPCB, GOST ve VdS gibi dünya çapında birçok standart ve organizasyon tarafından onaylanmış bir söndürücü gazdır. Söndürme yaptığı alanda bulunan ürünlere herhangi bir zararı bulunmamaktadır. Elektronik ürünlerin ya da sistemlerin bulunduğu hacim olarak büyük alanların yangından korunmasında sık tercih edilmektedir.
İnert gazlı söndürme sistemleri tüm söndürme alanında üç boyutlu bir etkiye sahiptir. İnert gazlar bir yangın durumunda homojen bir şekilde dağılmakta ve yangının devam etmesi için gereken oksijen yoğunluğu düşürmektedir. İnert gazlı söndürme sistemleri bu yüzden yüksek yangın riskine sahip yerlerin yanı sıra parlayıcı sıvıların ve diğer tehlikeli maddelerin bulunduğu belirli tehlikeli bölgelerde yangından korunma sağlamaya uygundur.
Atmosferde bulunan %20,95 oranındaki oksijen, yangın üçgenini oluşturan elementlerden biridir. Yangın %15’in üzerinde bir oksijen konsantrasyonuna ihtiyaç duymaktadır. İnert gazlı söndürme sistemleri,mahaldeki oksijen oranını %10,5 ile %13,5 oranları arasına düşürerek, yangının beslendiği hava sirkülasyonunu engellemekte ve dolayısıyla yangını boğarak kontrol altına alan etkin bir sistemdir. Bu özelliğiyle sisteminin birincil amacı, insan sağlığına zarar vermeden yangını söndürmektir. İnert gazlar ile hızlı yangın söndürme, yangından doğan olası hasarı azaltmaktadır. Ayrıca, söndürme maddesinin kendisinden kaynaklı ikincil hasarlar hemen hiç meydana gelmemektedir. Su, köpük veya tozun aksine inert gazlar hassas elektrikli cihazlar ve elektronik ekipmanları etkilememektedir. Bir yangını başarıyla söndürdükten sonra gaz basit bir havalandırma yoluyla söz konusu odadan çıkartılabilmektedir. İnert gazlı söndürme sistemleri, değerli eşyaların veya eşsiz kültürel varlıkların yangına karşı korunmasında ya da elektrikli veya elektronik donanımların uzun, masraflı arıza ve işlem sürelerinin önlenmesinde mükemmel bir tercihtir.
Ozon tabakasına zarar vermediği, Environmental Protection Agency (EPA) tarafından belirlenmiş olan inertgazlar, gerekli tasarım konsantrasyonunda solunabilmekte ve insan sağlığına herhangi bir zarar vermemektedir. Burada NOAEL (gözlenmeyen yan etki seviyesi) ve LOAEL (gözlenen en düşük yan etki seviyesi) dikkate alınmaktadır. İnert gazlar için NOAEL seviyesi %43, LOAEL seviyesi %52’dir. Araştırmalar ve testler, insanların 5 dakika boyunca inert gazlarının bulunduğu ortamlarda ciddi hayati risk oluşturmadığını ama solunum sorunları neden olabileceğini ortaya koymuştur. Bu durum, yangın anında alanın tahliye edilmesi için gerekli sürenin kazanılmasına yardımcı olmaktadır.
200 ve 300 bar basınç ile silindir içinde basınçlı olarak bulunan inert gazlar, vana çıkışında regüle edilerek düşürülmekte ve borular aracılığıyla korunan odaya iletilmektedir. Uygulanabilir ve kullanılabilir olmasındaki en önemli nokta, sistem basıncı yüksek olduğu için uzun borulama yapılabilir; dolayısıyla silindir grupları korunan odanın uzağında bir yerde saklanabilir olmasıdır. İnert gazlı söndürme sistemlerinde birden fazla büyük hacimli oda selektör vanalar yardımıyla tek sistemle korunabilmektedir. İnert gazlı sistemler çok odalı büyük projelerde fiyat avantajı sağlamaktadır.
Atmosfer, havaya kıyasla 0,967:1 yoğunlukla hacimsel %78,1 oranında nitrojen içermektedir. Dolayısıyla azot hava ile benzer yoğunluğa sahiptir, bu da azotun söndürme bölgesinde ideal şekilde yayılmasına ve bilhassa uzun süre boyunca inert gaz konsantrasyonunu korumasına imkan tanımaktadır. Bu sayede azot, birçok uygulama için evrensel bir söndürme maddesi niteliği taşımaktadır. Argon, ortam havasından elde edilen ve hacimsel %0,93 oranında doğal atmosferde bulunan bir asal gazdır. Havaya göre yoğunluğu 1,38:1’dir. Argon havaya kıyasla oldukça ağır olduğundan, üst kısımlarında daha az izole edilmiş yükseltilmiş döşemeler gibi yerler için bilhassa uygundur. Yüksek seviye hareketsizliği nedeniyle argon özellikle metal yangınları için de uygundur. İnert gazlı söndürme sistemlerinde kullanılan tipik karışım gazlar;
NFPA 2001 ve EN 15004 standartlarında tanımlandığı şekilde tasarlanan inert gazlı söndürme sistemleri, 60 saniyede boşalarak A, B ve C sınıfı yangınları kontrol altına alarak hızlı, etkin ve güvenli bir şekilde kullanılmaktadır. Ek olarak, argon D yangın sınıfı (metal yangınları) için de uygun tek söndürme gazıdır. Bu sürenin tedarik edilen markanın lisanslı yazılımı ile yapılacak hidrolik hesap aracılığıyla teyit edilmesi gerekmektedir. Dört farklı çeşit argon içerikli gazın bulunduğu sistem çeşitlerine ve tehlike sınıflarına göre minimum tasarım yüzdeleri belirlenmektedir. B sınıfı yangınlarında IG-01 için %51, IG-100 için %43,7, IG-55 için %47,5 ve IG-541 için %41,2 minimum tasarım oranıdır. A sınıfı yüzey yangınlarında ise IG-01 için %41,9, IG-100 ve IG-55 için %40,3, IG-541 için %39,9’dur. Yüksek A sınıfı kabul edilen kablo yoğunluğu yüksek ve/veya enerji tüketimi 5kW üzerinde olan ortamlarda minimum tasarım yüzdeleri IG-01 için %48,4, IG-100 için %41,5, IG-55 için %45,1 ve IG-541 için de %39,9 kabul edilmektedir.
Bu sistemlerin uygulamaları yapılmadan önce dikkat edilmesi gereken tasarım hususları bulunmaktadır. Bunlar; Gazlı söndürme sistemi kurulacak mahalde bulunan yanıcı malzemenin cinsi, miktarı, mahal sıcaklığı, mahalin rakım bilgisi, asma tavan ve yükseltilmiş döşeme olup olmama durumları gibi gaz hesabını etkileyen temel öğeler ve mahal hacim ölçülerinin doğru bir şekilde alınıp, minimum tasarım konsantrasyonuna göre gerekli gaz miktarı, silindir kapasitesi, nozul adeti gibi hesaplarının doğru bir şekilde, mahale kurulacak sistemin uygunluğu, sistem tasarımı ve hidrolik hesaplarının yapılması gerekmektedir. Sistemin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde çalışabilmesi için bu hesapların uzman kişiler tarafından yapılması ve sahada deneyimli personeller tarafından uygulanması gerekmektedir.
7 gün 24 saat personel bulundurulması mümkün olmayan ve olası bir yangında hızlı algılama ve söndürme istenilen kıymetli varlıkların muhafaza edildiği alanlar inert gazlı söndürme sistemi ile korunabilmektedir. Korunacak mahal, hayali iki bölüme ayrılmakta ve her bölüme ayrı algılama dedektörlerinin montajı yapılmaktadır. İki ayrı konvansiyonel algılama hattı üzerindeki algılama dedektörleri yangın söndürme bölgesini sürekli olarak izlemektedir. Hatlar üzerinden gelen uyarılar, konvansiyonel algılama ve söndürme kontrol paneline iletilmektedir. Çapraz zonlu yangın algılama sistemi prensibi sayesinde, farklı bölgeden iki detektörün de yangını algılaması ile gerçek bir yangın olup olmadığı doğrulanmaktadır. Hatalı alarmlar ile sistemin boşalması engellenmiş olunmaktadır. Yangın durumunda panel, elektriksel sinyal ile korunan mahalin dışında bulunan söndürücü silindirin selenoid vanasını açmaktadır. Basınçlı halde bulunan inert gazı; yapılan hidrolik hesap doğrultusunda montajı yapılan boşaltma boruları ve nozullar aracılığıyla yangın mahaline en fazla 60 saniye içinde boşalmaktadır. Aynı zamanda yangın algılama ve söndürme kontrol paneli sesli ve/veya görsel bir alarmı tetiklemekte, böylece mevcut kişilerden odayı terk etmeleri ve dışarıdaki personelin mahale girmemesi sağlanmaktadır. Yangının algılanmasından sonra söndürme paneli ile 0 ile 60 saniye arasında gecikme süresi belirlenebilmektedir. Bu süre içinde, mahalde gerçek bir yangın olup olmadığı kontrol edilebilmekte ve gerekirse iptal butonu ile yangın söndürme fonksiyonu devreye girmeden iptal edilebilmektedir. Sistemin tekrardan aktif edilmesi için, panelden yeniden ayarlama (reset) yapmak gerekmektedir. Ayrıca, yangın durumun gecikme süresi beklemeden de panel üzerinden ya da söndürme başlatma butonu ile elektriksel olarak ya da silindir üzerinde bulunan manuel başlatma butonu üzerinden mekaniksel olarak söndürme fonksiyonu devreye alınabilmektedir. Böylece olası bir yangında oluşacak kaybı en aza indirerek yangını söndürmek mümkün olabilmektedir.
İnert gazların, gaz boşaltma anında dışarıya kaçmaması için gazlı söndürme sistemleri ile korunacak mahallerin mahfaza bütünlüğünün kontrolü yapılmalı ve sızdırmaz olduğunun teyit edilmesi gerekmektedir. TS EN 15004-1 (eski ISO 14520) standardı tarafından zorunlu tutulan Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testinin sistemin, kurulumunun hemen ardından devreye alınmadan önce gerçekleştirilmesi ve her 12 ayda en az bir kez tekrarlanması gerekmektedir. Ayrıca odada yapılabilecek herhangi bir değişikliğin ve sızdırmazlığı bozacak işlemler sonrasında da testin tekrarlanması şarttır Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, kalibrasyonlu Retrotec marka ekipmanlarımız ve profesyonel ekibimizle, tesislerinizde bulunan inert gazlı söndürme mahallerinin Door Fan – Oda Sızdırmazlık Testlerini ulusal ve uluslararası normlara göre gerçekleştirerek siz değerli iş ortaklarımızın yangından korunduğuna emin olmasına yardımcı olmaktayız.
Sistemin Avantajları
Sistemin Uygulama Alanları
İnert Gazlı Söndürme Sistemlerinin 6 aylık periyodlar ile mutlaka bakımlarının yaptırılması gerekmektedir. Yangının söndürülmesi ve acil durumlarda sistemlerin sağlıklı olarak manuel ve/veya otomatik bir şekilde çalışabilmesi için, kurum ve kuruluşların gazlı yangın söndürme sistemlerinin bakımlarını yaptırmaları öncelikle insanların korunması ve sistemin koruması açısından zorunludur.
Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, profesyonel ekibimizle tesislerinizdeki hacim olarak büyük alanların yangın riski yüksek, değerli veya sıvı riski taşıyan ekipmanların bulunduğu mahallerin yangından korunma ve söndürme işlevini yerine getiren İnert Gazlı Söndürme Sistemlerinin projelendirilmesini, malzeme teminini, montajını, devreye almasını ve bakım faaliyetlerini uluslararası normlara bağlı kalarak uygulayıp, siz değerli iş ortaklarımızın yangından korunmasına yardımcı olmaktayız. Hizmetlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak veya projeniz için bize ulaşmak için lütfen iletişim bilgilerimizi kullanın. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.
“Değer Katan Teknolojiler”
2025 Copyright © Ontek Grup Tüm Hakları Saklıdır.