Gaz Algılama Sistemleri

Gaz Algılama Sistemleri

Endüstriyel tesislerde kullanılan veya proses sonucu ortaya çıkan yanıcı, patlayıcı veya zehirli gaz sızıntılarının izlenmesi ve kontrol edilmesi kritik bir öneme sahiptir. Ortamlarda tehlikeli gaz birikimleri, patlama ve yangın çıkma durumlarına sebebiyet verebileceği gibi, zehirlenme durumları da çalışanların sağlığını tehlikeye atmaktadır.

Gaz algılama sistemleri, bu tür risklere karşı birinci savunma hattı olarak işlev görmektedir. Bu sistemler, endüstriyel tesislerdeki kontrol dışı durumlarda ortaya çıkan gazların seviyelerini, gaz dedektörleri sayesinde sürekli olarak izlemektedir. Bir gaz sızıntısı tehlikeli düzeylere ulaştığında, sistem otomatik olarak alarm vermekte ve gerekli süreçleri başlatmaktadır. Durumla ilgili senaryolar doğrultusunda; gerekli panellere ihbar olarak düşürülmesi, gazın tahliyesi için gerekli havalandırma fanlarının çalıştırılması ile ortamın havalandırılması ve tehlikeli gaz ve buharların tesis içinden dışarı atılması, gerekli durumlarda prosesin otomatik olarak duraklatılması için vanalarının kapatılması ve insanların zamanında bölgeden uzaklaşmasını sağlayacak gerekli sesli ve/veya görsel uyarıların yapılması gibi fonksiyonların yerine getirilmesi hayati önem taşımaktadır.

 

Gaz algılama sistemleri, sahadaki gaz sensörlerinin gaz kaçaklarını ve ortamdaki seviyelerini en erken seviyede algılayıp ihbar vermesi vasıtası ile patlamalara veya insan sağlığına gelebilecek zararlara karşı hızlı müdahale imkanı sağlamakta, mal ve can güvenliğini arttırmaktadır. Yapınızın büyüklüğü, kullanım amacı da sizin için önerilecek sistem için belirleyici bir etkendir.

 

Gaz algılama sistemleri genellikle bir dizi bileşenden oluşmaktadır. Bunlar arasında gaz dedekörleri, algılama panelleri, sesli ve/veya görsel alarm sistemleri ve otomatik gaz kesme vanaları bulunmaktadır. İstenildiği takdirde algılama panelleri, ana yangın algılama ve alarm panelinden de izlenebilmektedir. Yanıcı ve patlayıcı gazlarda ölçüm alt patlama sınırı (LEL) değerine göre yapılırken, zehirli gazlarda milyonda bir partikül (ppm) değeri baz alınmaktadır.

 

Endüstriyel sahalarda sıkça kullanılan gaz dedektörleri arasında LPG, Doğal Gaz, Azot, Metan, Propan, Aseton, Asetilen, Hidrojen, Oksijen, Etil Alkol, Etilen Oksit, Hidrojen Sülfit, Hekzan, Heptan, Karbon Monoksit, Karbondioksit, Nitrojen Dioksit, Nitrik Oksit, Kükürt Dioksit, Hidrojen Sülfür, Amonyak dedektörü gibi tehlikeli gaz dedektörleri yer almaktadır. Her gazın limit patlama değerleri farklı olduğu için, dedektörler her bir gaz türüne göre özel olarak tasarlanmakta ve ayarlanmaktadır.

 

Gaz sızıntıları genellikle gözle görülemeyeceği için, gazın yapısının ve karakteristik özelliklerinin bilinmesi, olası tehlikeye uygun gaz algılama sisteminin seçilmesi ve gerekli periyodik bakım ve kalibrasyonlarının yapılması, en az sistemin kurulması kadar önemlidir. Tesis içerisine gaz detektörlerinin yerleştirilmesi doğru hesaplama gerektirir. Gaz detektörünün muhtemel sızıntı kaynağının yakınına yerleştirilmesi uygundur. Ancak sızıntının her yöne doğru olabileceği de unutulmamalıdır. Sabit tip gaz dedektörlerinden gelen sinyalleri değerlendirerek, verilen alarm senaryolarını gerçekleştiren kontrol panelleri ve bu panellerin çalışma istikrarı da gaz algılamada göz önünde bulundurulması gereken önemli bir husustur.

 

Sistemin Çeşitleri

Sistemlerde kullanılan dedektörlerin algılama metodu, yanıcı ve patlayıcı gazlar için “katalitik” ve “Infrared” ölçüm tekniği, oksijen ve zehirli gazlar için “elektrokimyasal” sensörlerdir.

 

Katalitik Sensörler

Bir katalist malzeme kullanılarak, patlayıcı gazların oksijen ile katalist yardımıyla tepkimeye girmesi sonucunda açığa çıkan ısının elektriksel sinyale dönüştürülmesiyle yapılan ölçüm tekniğidir. Pellistör tipi sensörler olarak adlandırılan bu dedektörler, bir Wheatstone köprüsü ölçüm değerlerindeki değişikliği elektrik sinyallerine çevirmektedirler.

 

Infrared Sensörler

Hidro Karbon grubu gazların ve bazı özel gazların, belli dalga boyundaki ışığı soğurma özelliğinden faydalanılarak gaz konsantrasyonu ölçümü yapan dedektörlerdir. IR teknolojisi yüksek hassasiyet, uzun ömür ve yüksek stabilite gibi özellikleri ile ön plana çıkan bir teknolojidir.

 

Elektrokimsayal Sensörler

Hedef gazın, elektrolit ile kimyasal reaksiyona girerek, reaksiyon sonucunda oluşan elektronların elektriksel sinyallere çevrilmesi esasına dayanan ölçüm teknolojisidir. Elektro-kimyasal ölçüm tekniğinde sensörlerin ürettiği sinyalleri anlamlı kontrol sinyallerine (4-20, 0 -20 mA, 0-10 V) çeviren bir transmitter (iletici) ile birlikte kullanılmaktadır.

 

Sistemin Uygulama Alanları

 

  • Petrokimya Tesisleri
  • Boya Üretim Tesisleri
  • LNG / LPG Üretim Tesisleri
  • Rafineriler
  • Kimyasal Üretim Tesisleri
  • Atık Su Arıtma Tesisleri
  • Biyokütle Depolama ve İşleme Tesisleri
  • Biyokütle Enerji Santralleri
  • Atık Geri Dönüşüm Tesisleri
  • Otomotiv Endüstrisi
  • Denizcilik Endüstrisi
  • Feribotlar ve Yük Gemileri
  • Havacılık Endüstrisi
  • Hangarlar
  • Tüneller
  • Enerji Santralleri
  • Jeneratörler
  • Yüksek Gerilim Donanımları
  • Nükleer ve Nükleer Olmayan Santraller
  • Demir-Çelik Tesisleri
  • Madenler
  • Kömür Depolama Tesisleri
  • Kömür Elleçleme, Frezeleme ve Taşlama Tesisleri
  • İlaç Üretim Tesisleri
  • Tekstil Endüstrisi
  • Ambalaj Üretim Tesisleri
  • Baskı Tesisleri
  • Sprey Boyama Kabinleri

 

 

Gaz Algılama Sistemlerinin 6 ya da 12 aylık periyodlar ile mutlaka bakımlarının yaptırılması gerekmektedir. Gaz kaçağı alarmı veya acil durumlarda sistemlerin sağlıklı olarak çalışabilmesi için, kurum ve kuruluşların gaz algılama ve alarm sistemlerinin bakımlarını yaptırmaları öncelikle insanların korunması ve sistemin koruması açısından zorunludur.

 

Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, profesyonel ekibimizle, endüstriyel tesislerinizde Gaz Algılama Sistemlerinin projelendirilmesini, malzeme teminini, montajını, devreye almasını ve bakım faaliyetlerini uluslararası normlara bağlı kalarak uygulayıp, siz değerli iş ortaklarımızın gaz kaçağından korunmasına yardımcı olmaktayız. Hizmetlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak veya projeniz için bize ulaşmak için lütfen iletişim bilgilerimizi kullanın. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.

 

Gazların Özellikleri

 

Madde

LFL/LEL %

UFL/UEL %

NFPA Class

Alevlenme Noktası

Minimum Ateşleme Enerjisi mJ

Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı

NFPA Sınıfı

Flash Point

Acetone

Aseton

2.6–3

12.8–13

IB

−17 °C

1.15 @ 4.5%

465 °C, 485 °C

Acetylene

Asetilen

2.5

100

IA

Flammable gas

0.017 @ 8.5%

305 °C

Ammonia

Amonyak

15

28

IIIB

11 °C

680

651 °C

Benzene

Benzen

1.2

7.8

IB

−11 °C

0.2 @ 4.7%

560 °C

Butane

Bütan

(LPG)

1.6

8.4

IA

−60 °C

0.25 @ 4.7%

420–500 °C

Carbon Monoxide

Karbon Monoksit

12

75

IA

−191 °C Flammable gas

 

609 °C

Diesel Fuel

Dizel Yakıt

0.6

7.5

IIIA

>62 °C (143 °F)

 

210 °C

Ethane

Etan

3

12–12.4

IA

Flammable gas -135 °C

 

515 °C

Ethanol,

Ethyl Alcohol

Etanol,

Etil Alkol

3–3.3

19

IB

12.8 °C (55 °F)

 

365 °C

Ethylene Oxide

Etilen Oksit

3

100

IA

−20 °C

 

 

Fuel Oil No.1

Fuel Oil No.1

0.7

5

 

 

 

 

Gasoline 

(100 octane)

Benzin

(100 oktan)

1.4

7.6

IB

< −40 °C (−40 °F)

 

246–280 °C

Glycerol

Gliserol

3

19

 

199 °C

 

 

Heptane

Heptan

1.05

6.7

 

−4 °C

0.24 @ 3.4%

204–215 °C

Hexane

Hekzan

1.1

7.5

 

−22 °C

0.24 @ 3.8%

225 °C, 233 °C

Hydrogen

Hidrojen

4/18.3

75/59

IA

Flammable gas

0.016 @ 28%

500–571 °C

Hydrogen

Sulfide

Hidrojen Sülfit

4.3

46

IA

Flammable gas

0.068

 

Kerosene 

Jet A-1

Kerosen

Jet A-1

0.6–0.7

4.9–5

II

>38 °C (100 °F) as jet fuel

 

210 °C

Methane 

(natural gas)

Metan

(doğal gaz)

5.0

15

IA

Flammable gas

0.21 @ 8.5%

580 °C

Methyl Acetate

Metil Asetat

3

16

 

−10 °C

 

 

Methyl Alcohol, Methanol

Metil Alkol, Metanol

6–6.7

36

IB

11 °C

 

385 °C; 455 °C

Octane

Oktan

1

7

 

13 °C

 

 

Propane

Propan

2.1

9.5–10.1

IA

Flammable gas

0.25 @ 5.2%

480 °C

Vegetable Oil

Bitkisel Yağ

 

 

IIIB

327 °C

 

 

 

 

Gaz

Birleşim

Kuru

Nemli

N2

Nitrojen (Azot)

Nitrogen

780840

768542

O2

Oksijen

Oxygen

209450

206152

H2O

Su Buharı

Water Vapour

0

15748

Ar

Argon

Argon

9340

9193

CO2

Karbon Dioksit

Carbon Dioxide

340

335

Ne

Neon

Neon

18

18

He

Helyum

Helium

5

5

CH4

Metan

Methane

1,8

1,8

H2

Hidrojen

Hydrogen

0,5

0,5

N2O

Azot Oksit

Nitrous Oxide

0,3

0,3

CO

Karbon Monoksit

Carbon Monoxide

0,09

0,09

Xe

Ksenon

Xenon

0,09

0,09

O3

Ozon

Ozone

0,07

0,07

 

Eser miktardaki diğer gazlar

Further Trace Gases

3,05

3,05

 

Toplam

Total

1000000

1000000

1 Vol% = 10 000 ppm (= parts per million); humidity 68 % RH at 20 °C
1 Hacim% = 10 000 ppm (= milyonda parça); nem 20 °C’de %68 bağıl nem

 

Bize Ulaşın