1994 yılından itibaren geçerli olan Montreal Protokolü çerçevesince ozon tabakasına zarar vermesi ve atmosferi ısıtma kapasitesinin yüksek olması nedeniyle üretimi durdurulan ve yeni sistemlerde kullanılması yasaklanan Halon 1301 gazına alternatif olarak aerosol söndürme sistemlerinin kullanımı 1990’lı yaygınlaşmaya başlamıştır. Aerosol söndürücüler, sıcak aerosol söndürücüler sınıfına ait olup ve yüksek yangın söndürme verimliliğine sahip olmaları, yapılarının basit, kullanışlı ve modüler olması, basınçlı ve sızdırmaz bir kaba ihtiyaç duymamaları, uzun servis ömrüne sahip katı tabletler halinde yangın söndürücü kimyasal madde içermeleri, servis ve bakım kolaylığına sahip olmaları, ozon zararı potansiyelinin ve küresel ısınma potansiyellerinin sıfır olduğu Environmental Protection Agency (EPA) tarafından belirlenmiş olması sayesinde tercih edilen yangın söndürücülerdendir.
Aerosol söndürücüler, içerisinde temel olarak sıkıştırılmış mikronize katı formdaki potasyum esaslı alkali metal tuzları ve çeşitli yardımcı maddeler kullanılarak üretilen ve tabletler halinde sıkıştırılan katı madde bileşimleri bulundurmaktadır. Potasyum, deniz suyunda 0,380 g/kg oranında bulunan, insan sağlığına zararsız bir elementtir. ISO 14001 belgesine sahip aerosol söndürme sistemi, potasyum esaslı olduğu için; toksik ve iletken olmamakta, oksijen bağlamamakta ve ozon tabakasına zarar vermemekte, küresel ısınma etkisi ve karbon ayak izi bırakmamaktadır. Aerosol sistemi aktive olduğunda, inert gazlar azot (N2), su (H2O), karbondioksit (CO2) ve mikro boyutlarda başta potasyum karbonat (K2CO3) içeren partiküller ortaya çıkarmaktadır. Söndürme sürecinin başlamasıyla, aerosol partiküllerinin sahip oldukları çok yüksek yüzey alanı ile ortaya çıkan potasyumun çeşitli formasyonları hızla potasyum karbonattan (K2CO3) ayrılarak daha iyonik ve bileşik oluşturma isteğinde oldukları, yangın besleyen hidrojen ve hidroksil radikalleriyle birleşerek, yangının kimyasal reaksiyon zincirini kırmaktadır. Bu süreçte, soğutma etkisiyle ortam ısısını absorbe ederek yangını kontrol altına alarak söndürmektedir. Ayrıca, ortamdaki oksijen miktarını önemli bir şekilde değiştirmedikleri ve çevredeki canlılar için kritik bir seviyeye düşürmedikleri için içerisinde insan veya diğer canlıların bulunduğu ortamlarda kullanılabilmektedirler.
Aerosol söndürücüler, metal gövdelerinin içerisinde basınçlı olarak depolanmadıkları ve sıvı veya gaz halde bir söndürücü madde barındırmadıkları için, diğer basınçlı kaplar gibi hidrostatik silindir/tank testi ve bakımı gereklilikleri bulunmamaktadır. Aerosol söndürücüler, 5 yılda bir defa ateşleyici kontrolleri yapılmakta ve bunun dışında 6 ya da 12 aylık periyodlar ile genel bakımlarının yapılması gerekmektedir. İçerisinde temel olarak sıkıştırılmış mikronize katı formdaki potasyum esaslı alkali metal tuzları ve çeşitli yardımcı maddeler kullanılarak üretilen aerosol tabletlerinin raf ömrü yaklaşık 15 yıldır.
Aerosol söndürücüler, geleneksel gazlı söndürme sistemlerinde olduğu gibi uçuculuk özelliğine sahip bir söndürücü ajan değildir. Havadan hafif olan partiküller atmosferde asılı kalarak yangının kaynağına nüfus etmekte ve yangın algılama ve söndürme senaryoları gereği, havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinin durdurulduğu ve yoğun hava akımının bulunmadığı ortamlarda, 30 dakikaya kadar havada asılı kalarak, yeniden alevlenmelerin önüne geçebilmektedir. Böylelikle, kurulumu gerçekleştirilen mahallerin tamamen sızdırmaz olması koşulu gerekmemektedir.
Aerosol söndürme sistemleri, temiz yangın söndürme sistemleri çeşitleri olan HFC-227 ea (ticari ismiyle FM-200®), FK-5-1-12 (ticari ismiyle Novec™ 1230) veya HFC-125 (ticari ismiyle Ecaro25) göre borulama, mekanik tesisat, tüp odası gibi ekstra alan ve mekanik işçilik gerektirmemesi, montaj kolaylığı ve aynı zamanda taşınabilir özellikte olması sebebiyle çok tercih edilmektedir. Bu avantajı sayesinde, kurulum aşamasında ve işletme sırasında sizlerin ileride yapılabileceğiniz yer değişiklikleri ile taşınma durumlarında zaman ve maddi kayba uğranmanızı engellemektedir. Ayrıca diğer sistemlere göre, uygun maliyetli sayesinde çok iyi bir alternatif durumundadır.
Aerosol Söndürme Sistemleri için mevcut proje detayları dikkat alınarak, tasarım ve hesaplamaların yapılması gerekmektedir. EN 15276 (Fixed Firefighting Systems – Condensed Aerosol Extinguishing Systems), ISO 15779 (Condensed Aerosol Fire Extinguishing Systems) ve NFPA 2010 (Standard for Fixed Aerosol Fire-Extinguishing Systems) standartlarına göre tasarım ve hesaplamalar yapılmaktadır. Tasarımların tüm sistemi ve ekipmanlarını kapsayacak şekilde aynı standarda göre yapılması gerekmektedir. Sistemlerin UL, FM, VdS, GOST gibi uluslararası akredite kuruluşlar tarafından test edilmiş̧ ve sertifikalandırılmış olması ayrıca çok önemlidir.
Sistemin Çalışma İlkeleri
Korunacak mahal, hayali iki bölüme ayrılmakta ve her bölüme ayrı algılama dedektörlerinin montajı yapılmaktadır. İki ayrı konvansiyonel algılama hattı üzerindeki algılama dedektörleri yangın söndürme bölgesini sürekli olarak izlemektedir. Hatlar üzerinden gelen uyarılar, konvansiyonel algılama ve söndürme kontrol paneline iletilmektedir. Çapraz zonlu yangın algılama sistemi prensibi sayesinde, farklı bölgeden iki detektörün de yangını algılaması ile gerçek bir yangın olup olmadı doğrulanmaktadır. Yanlışlıkla ve hatalı alarmları ile sistemin boşalması engellenmiş olmaktadır. Yangın durumunda panel, elektriksel sinyal ile aerosol söndürücülerin üzerindeki tetikleyiciyi aktive etmektedir. Aynı zamanda yangın algılama ve söndürme kontrol paneli sesli ve/veya görsel bir alarmı tetiklemekte, böylece mevcut kişilerden odayı terk etmeleri ve dışarıdaki personelin mahale girmemesi istenmektedir. Aktivasyon ile tablet bileşimi içerisinde bir redoks (redüksiyon-oksidasyon) reaksiyonu başlamaktadır. Tabletlerin yapısını oluşturan bileşim, bu reaksiyon sonucunda, ortalaması 2 mikron boyutlarında olan potasyum karbonat ve bikarbonatlar ile su buharı, karbondioksit ve yoğun azot içeren, yangın söndürücü özelliğe sahip bir sis bulutu üretmektedir. Bu sis bulutu, yangına hem fiziksel (soğutma etkisi) hem de kimyasal (yangın reaksiyonunun ürünleri olan serbest radikallere bağlanıp onları reaksiyondan uzaklaştırma etkisi) müdahalede bulunarak yangını kontrol altına almakta ve söndürmektedir. Ayrıca, yangın durumun gecikme süresi beklemeden de panel üzerinden ya da söndürme başlatma butonu ile elektriksel olarak ya da söndürücülerin üzerindeki tetikleyici üzerinden manuel olarak söndürme fonksiyonu devreye alınabilmektedir. Böylece olası bir yangında oluşacak kaybı en aza indirerek yangını söndürmek mümkün olabilmektedir.
Sistemin Çeşitleri
Aerosol Söndürme Sistemleri, aktivasyon prensiplerine göre kendi içinde ayrı gruplara ayrılmaktadır. Bunlar;
Elektriksel Olarak Aktive Olan Sistemler
Söndürme yapılacak olan mahal içine montajı yapılan Duman, Isı, Kombine, Alev ve/veya Kablo Tipi Doğrusal Sıcaklık Dedektörü (LHD) gibi dedektörlerden algılama yapılıp yangın söndürme kontrol paneline alarm gelmesi sonucu, söndürme kontrol paneli aerosol söndürme jeneratörlerine sinyal göndererek, söndürme jeneratörlerini tetikleyip boşaltma işlemini başlatmaktadır.
Bulb Thermal Actuator (BTA) ile Aktive Olan Sistemler
Bulb Thermal Actuator (BTA) istenilen sıcaklıklara göre seçilebilmekte ve elektrik enerjisine ihtiyaç duymadan termomekanik olarak söndürme jeneratörlerini tetikleyip boşaltma işlemini başlatmaktadır. Sprinkler sistemine benzer olarak yangın durumunda ortaya çıkan yüksek ısı ile cam tüpü patlatarak, BTA içerisindeki sistem bir piston mekanizması gibi aşağıya inerek söndürücünün aerosole dönüşmesi için gereken aktivasyon sıcaklığını sağlamaktadır. Aerosol söndürücüler, BTA ile tetiklenecek ise bulunduğu mahalin içerisinde en yüksek noktaya montaj yapılmaktadır.
Sistemin Avantajları
Sistemin Uygulama Alanları
Aerosol Söndürme Sistemlerinin 6 ya da 12 aylık periyodlar ile mutlaka bakımlarının yaptırılması gerekmektedir. Yangının söndürülmesi ve acil durumlarda sistemlerin sağlıklı olarak manuel ve/veya otomatik bir şekilde çalışabilmesi için, kurum ve kuruluşların aerosol yangın söndürme sistemlerinin bakımlarını yaptırmaları öncelikle insanların korunması ve sistemin koruması açısından zorunludur.
Ontek Yangın ve Güvenlik Teknolojileri olarak, profesyonel ekibimizle, basit, kullanışlı ve modüler olması, basınçlı ve sızdırmaz bir kaba ihtiyaç duymamaları, uzun servis ömrüne sahip katı tabletler halinde yangın söndürücü kimyasal madde içermeleri, servis ve bakım kolaylığına sahip olmaları, ozon zararı potansiyelinin ve küresel ısınma potansiyellerinin sıfır olması özellikleriyle tercin edilen Aerosol Söndürme Sistemlerinin projelendirilmesini, malzeme teminini, montajını, devreye almasını ve bakım faaliyetlerini uluslararası normlara bağlı kalarak uygulayıp, siz değerli iş ortaklarımızın yangından korunmasına yardımcı olmaktayız. Hizmetlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak veya projeniz için bize ulaşmak için lütfen iletişim bilgilerimizi kullanın. Size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.
“Değer Katan Teknolojiler”
2025 Copyright © Ontek Grup Tüm Hakları Saklıdır.